Постојат животни приказни кои не започнуваат со голема сцена, светла и аплаузи. Некои започнуваат многу поскромно – во сиромаштија, во едно скопско маало и со детски глас кој никој сè уште не знаел каде ќе го однесе животот.
Таква е приказната на Мухарем Сербезовски, еден од најпрепознатливите пејачи со ромско потекло на просторите на поранешна Југославија.
Неговиот музички пат започнал уште во детството, во Топаана, Скопје, каде што растел во големо семејство и во многу тешки материјални услови. Мајка му се грижела за децата, додека неговиот татко живеел одвоено со друга жена.
Но, животот направил необична пресвртница. Татко му бил учител – еден од ретките образовани луѓе во тогашната средина – и луѓето од маалото го знаеле под прекарот „Даскалот“.
Иако не живеел со своето семејство, Мухарем секојдневно го гледал татко му. Бил негов ученик, но воедно и дете кое во себе носело многу неизговорени чувства.
Еден училишен настап што го променил животот
Еден ден, на училишна приредба, Мухарем застанал пред своите родители, наставниците и присутните деца.
Запеал песна, но во неа додал и свои стихови. Тие биле посветени на татко му – човекот кој ги напуштил своите деца.
За едно дете, тоа бил исклучително храбар момент. Мухарем очекувал по приредбата да следува казна.
Но, наместо тоа, неговиот татко му дал сосема поинаков одговор.
Му кажал дека прекрасно пее и му најавил дека подоцна ќе дојде кај нив дома и ќе му покаже како да го развива својот талент.
Мухарем подоцна раскажувал дека никој дома не му верувал дека татко му навистина ќе дојде. Но, по полноќ, „Даскалот“ се појавил.
Токму тој момент, според неговото сведоштво, бил еден од првите вистински чекори кон неговата музичка кариера.
Од детето кое пеело во скопското маало, започнал да се раѓа пејачот кој подоцна ќе го слуша цела Југославија.
Татко му му дал уште еден важен совет
На почетокот Мухарем сакал да пее на ромски јазик. Но неговиот татко размислувал пошироко.
Му објаснил дека доколку сака да допре до поголем број луѓе и да изгради сериозна кариера, треба да пее и на јазик кој ќе му овозможи неговите песни да стигнат до публиката низ целата тогашна Југославија.
Но, советот не бил само музички.
Татко му му порачал дека, како млад Ром кој сака да успее во естрадата, мора да биде подобро подготвен од другите. Затоа го охрабрувал да чита книги и да се образува.
Почетокот не бил лесен.
Една од првите книги што ја зел во раце била „Како се калеше челикот“. Мухарем подоцна се присетувал дека долго време ја читал и не разбирал многу од она што го чита.
Но, не се откажал.
Со текот на годините, книгите станале важен дел од неговиот живот. Од момче од сиромашна средина, Мухарем станал човек кој не го градел само својот музички талент, туку и своето образование и интелектуален свет.
Подоцна завршил Правен и Филозофски факултет, а пишувањето станало уште еден значаен дел од неговиот живот.
Покрај стотиците песни, зад себе има и повеќе романи.
Од детскиот глас до големата сцена
Неговата кариера почнала да се развива уште во младоста. Голем чекор бил настапот на натпреварот „Микрофонот е ваш“, каде што победил и ја освоил наградата која му овозможила да сними плоча за Радио-телевизија Белград.
Од тој момент патот постепено се отворил кон професионалната музичка сцена.
Плочите, настапите, радиото и телевизијата го направиле неговото име препознатливо во целата земја.
Мухарем не бил само пејач. Тој станал автор со свој препознатлив израз и човек кој низ музиката ги спојувал ромската традиција со пошироката југословенска музичка сцена.
Во текот на својата долга кариера создал околу 400 песни и десетици албуми, а неговото творештво не останало ограничено само на музиката.
Животот не бил полесен од кариерата
И додека професионално неговата кариера одела нагоре, приватниот живот му носел свои тешки одлуки.
Уште како тинејџер бил оженет, согласно тогашните традиции. На само 17 години станал татко на ќерката Алиса.
Подоцна со првата сопруга се преселил во Белград, во период кога неговата музичка кариера веќе почнувала сериозно да се развива.
Но, времето покажало дека традицијата и љубовта не секогаш одат заедно.
Подоцна самиот Мухарем раскажувал дека неговата ќерка Алиса, веќе кога пораснала, сфатила дека нејзините родители не се еден за друг и му кажала дека треба да продолжи со својот живот.
Тоа била тешка одлука, особено за човек кој од сопственото детство знаел што значи кога татко ќе го напушти семејството.
По првиот брак, Мухарем во 1971 година повторно се оженил и се преселил во Сараево, каде што ја добил ќерката Рамајана.
Но и овој брак не траел долго.
Подоцна, како што самиот раскажувал, ја пронашол својата „трета среќа“. Со третата сопруга го добил синот Дурмиш, а нивната заедничка приказна трае со децении.
Повеќе од пејач
Можеби токму тука е и најинтересниот дел од приказната за Мухарем Сербезовски.
Од момче кое растело во сиромаштија во Топаана, тој успеал да изгради кариера каква што малкумина можеле да замислат.
Пеел, пишувал, студирал и преведувал.
Неговото име останало запишано во историјата на народната музика на поранешна Југославија, а неговите песни продолжиле да живеат и по времето во кое биле создадени.
Неговата приказна воедно е и приказна за времето кога музиката се слушаше од грамофонски плочи, касетофони, радио и телевизија – време во кое еден добар глас можеше да стигне од едно маало до милиони слушатели.
И денес музиката сè уште е дел од неговиот живот
Иако зад себе има долгогодишна кариера, Мухарем Сербезовски не крие дека размислува и за последното големо музичко патување.
Во јавноста зборувал за желбата да направи проштална турнеја, која би започнала токму од неговиот роден Скопје, а потоа би продолжила низ поранешните југословенски републики и меѓу публиката во дијаспората.
А можеби токму Скопје е најлогичното место за такво музичко збогување.
Зашто токму таму започнала приказната.
Во Топаана.
Во сиромаштијата.
Со едно дете кое застанало на училишна приредба и запеало од срце.
Дете кое тогаш сè уште не знаело дека неговиот глас е билет за еден долг и необичен живот.
Од тој прв детски настап, па до големите сцени на поранешна Југославија, Мухарем Сербезовски изгради приказна која одамна ги надмина границите на една музичка кариера.
Приказна за гласот, упорноста, образованието, семејството и човекот кој од тешкото детство успеал да стигне до самиот врв на естрадата.
ImpulsRadio.mk – приказни од времето, луѓето и музиката што оставија трага.
За авторот
